Μήπως ζούμε στο Matrix και δεν το ξέρουμε;


Ίσως ποτέ άλλοτε η θεωρία της προσομοίωσης να μην ήταν ένα σενάριο τόσο υπαρκτό όσο κι ο κόσμος μέσα στον οποίο ζούμε, ειδικά τον τελευταίο χρόνο, που η εικονική πραγματικότητα κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στην καθημερινότητά μας, αφού πλέον ζούμε κυρίως μέσω διαδικτύου.

Μήπως τελικά, όντως ζούμε σε μια εικονική πραγματικότητα και δεν το ξέρουμε; Την απάντηση σε αυτό το ερώτημα που ακούγεται περισσότερο ρεαλιστικό από κάθε άλλη φορά επιχειρεί να δώσει ο Rodney Archer μέσα από το ντοκιμαντέρ «A Glitch in the Matrix», όπου μιλά με ανθρώπους οι οποίοι είναι απολύτως πεπεισμένοι για αυτό.

Το Φεβρουάριο του 2003 ο 19χρονος Joshua Cooke πυροβολεί και σκοτώνει τους γονείς του μέσα στο ίδιο τους το σπίτι στη Virginia. Ο νεαρός ανέφερε στους δικηγόρους του ότι πίστευε πως ζούσε στο Matrix, ένα προσομοιωμένο σύμπαν σαν αυτό που παρουσιάστηκε στην ομώνυμη ταινία blockbuster του 1999 με πρωταγωνιστή τον Keanu Reeves. Η υπεράσπιση αγνόησε εντελώς αυτή του την ομολογία και ο ίδιος κρίθηκε ένοχος και καταδικάστηκε. Σήμερα, 17 χρόνια μετά, ο Joshua Cooke επιμένει στην ομολογία του και περιγράφει με ανατριχιαστικές λεπτομέρειες την επώδυνη στιγμή που αφαίρεσε δυο ανθρώπινες ζωές και που δεν έμοιαζε καθόλου με ταινία δράσης.

Η συγκεκριμένη μαρτυρία είναι μία από αυτές που κατέγραψε στο ντοκιμαντέρ του ο Rodney Archer, αναζητώντας στοιχεία που να καταδεικνύουν ότι η εικονική πραγματικότητα δεν υφίσταται μόνο στο σινεμά, αλλά και στο μυαλό κάποιων ανθρώπων που την πιστεύουν. Ο σκηνοθέτης “πατάει” πάνω σε μια διάλεξη που είχε δώσει το 1977 ο συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας Philip K. Dick, ο οποίος, ήταν απολύτως πεπεισμένος ότι η προσομοίωση δεν αποτελεί θεωρία και κατέθετε τη δική του προσωπική εμπειρία.

Έτσι, σταχυολογεί, μέσω συνεντεύξεων, ανάλογες μαρτυρίες ανθρώπων του σήμερα, που καταθέτουν προσωπικές εμπειρίες μεταφυσικών διαστάσεων, μέσα από κλήσεις με φακούς Zoom, για παράδειγμα, οι οποίοι εξηγούν γιατί πιστεύουν στην εικονική πραγματικότητα και θεωρούν ότι τη ζουν κιόλας.

Ο Rodney Archer ενισχύει τη ρητορική του ντοκιμαντέρ του παραθέτοντας επίσης σχετικές αναφορές καταξιωμένων ανθρώπων, όπως ο φιλόσοφος Nick Bostrom, που είχε γράψει ένα δοκίμιο για η θεωρία προσομοίωσης το 2001, ή ο Elon Musk, που απευθύνει ομιλίες ως υποστηρικτής αυτής της θεωρίας. Παράλληλα, κάνει λόγο και για το «Φαινόμενο Mandela», που αναφέρεται σε μια κατάσταση στην οποία μια μεγάλη μάζα ανθρώπων πιστεύει ότι ένα συμβάν συνέβη, ενώ δεν έχει συμβεί. Αυτή η μορφή συλλογικής αναμνήσεως κοινών γεγονότων ή λεπτομερειών εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 2010, όταν αμέτρητοι άνθρωποι στο διαδίκτυο θυμήθηκαν ψευδώς ότι ο Nelson Mandela είχε πεθάνει. Συγκεκριμένα, πιστεύεται ευρέως ότι είχε πεθάνει στη φυλακή κατά τη δεκαετία του 1980, ενώ στην πραγματικότητα, ο Mandela απελευθερώθηκε το 1990 και πέθανε το 2013 -παρά τους ισχυρισμούς ορισμένων ανθρώπων ότι θυμούνται αποσπάσματα της κηδείας του στην τηλεόραση.


Rodney Archer

Πέραν της όποιας επιχειρηματολογίας, η θεωρία προσομοίωσης φαίνεται να δίνει καθησυχαστικές απαντήσεις σε έναν τρομακτικό και παράλογο κόσμο. Γιατί οι διασημότητες εξανεμίζουν αδικαιολόγητα τους τραπεζικούς τους λογαριασμούς ή καίνε τη φήμη τους; Επειδή ελέγχονται από έναν βαριεστημένο παίκτη video game. Γιατί ένας αυτόχειρας θα κλέψει και θα συντρίψει ένα άδειο αεροπλάνο; Επειδή ήξερε ότι μπορούσε απλώς να κάνει log out. Γιατί δεν μπορείς να κάνεις φίλους; Επειδή κανείς γύρω σου δεν είναι αληθινός άνθρωπος. Στο ίδιο ντοκιμαντέρ, προς το τέλος, επισημαίνεται ωστόσο, ότι η πίστη στη θεωρία προσομοίωσης μπορεί να οδηγήσει σε πολύ σκοτεινά μονοπάτια. Ένας από τους συνεντευξιαζόμενους παραδέχεται, μάλιστα, πως το γεγονός ότι πιστεύει στην εικονική πραγματικότητα μπορεί να οφείλεται στο κοινωνικό στρες.


Αλήθεια ή ψέματα, εκείνο που είναι πραγματικά ενδιαφέρον στο «A Glitch in the Matrix» και δίνει τροφή για περαιτέρω σκέψη, είναι ο προβληματισμός γιατί τελικά πιστεύουν στην εικονική πραγματικότητα οι άνθρωποι αυτοί;

Ίσως τελικά η ζωή που ζούμε να μην αντέχεται αλλιώς, παρά μόνο αν πιστεύει κανείς ότι πρωταγωνιστεί σε ένα video game.

*Το Glitch in the Matrix κυκλοφορεί μέσω διαδικτύου από τις 5 Φεβρουαρίου.


Δημοσίευση σχολίου

0 Σχόλια